Henk Stremmelaar is oud-ondernemer, -bestuurder en -adviseur en is een welkome gast in ondernemers- en politiekbestuurlijke kringen. Met deze column is hij in staat om de ondernemer op pad te sturen met een rugzak vol met ervaringen.
Column Henk Stremmelaar De couppoging van Johan Cryuijff heeft zijn eerste hoogtepunt bereikt. Het bestuur van Ajax onder leiding van voorzitter Uri Coronel stelde zijn functies ter beschikking. Omdat deze drie functionarissen qualitate qua ook deel uitmaken van de Raad van Commissarissen stapten ze ook uit deze Raad. De twee overige leden van deze Raad stelden daarop ook hun functies ter beschikking. Het hoogste orgaan van Ajax de ledenraad moet nu voorzien in de vacatures, of proberen partijen weer bij elkaar te brengen. Het zou een benoemingscommissie in het leven roepen, maar de voorzitter van de ledenraad heeft nu eerst een soort bemiddelingscommissie met ereleden ingesteld om te bemiddelen tussen het Cruijffkamp en de Uri Coronel getrouwen.. De directie onder leiding van Rick Van den Boog bleef nog aan. Er moet immers toch iemand zorgen dat er niet een volledige chaos in het beursgenoteerd bedrijf met circa 250 werknemers ontstaat. Henk Stremmelaar
April 2011
Vanuit mijn leunstoel
Column Henk Stremmelaar In een tweetal eerdere columns van 2 september en 22 december 2009 besteedde ik aandacht aan Laura Dekker, het zeilmeisje, dat zich voorgenomen had de wereld in haar eentje rond te zeilen. Zij werd daarin gesteund door haar vader Dirk en gedwarsboomd door de Nederlandse autoriteiten, die een dergelijke onderneming van een 13 jarig kind niet konden goedkeuren en haar onder toezicht stelden van Jeugdzorg. Deze instantie is in ons staatsbestel opgezadeld met de taak om op te letten of kinderen op een fatsoenlijke manier behandeld worden door ouders en andere opvoeders. Ze voer solo met haar boot naar Gibraltar en de Canarische Eilanden en vandaar naar de Kaapverdische Eilanden voor de kust van West-Afrika. Daar wachtte ze op een gunstige periode om de grote oversteek over de Atlantische Oceaan te maken. Op 18 december kwam ze aan op Sint Maar dat begint pas in april. Monster 29 december 2010 Henk Stremmelaar
Januari 2011 Vanuit mijn leunstoel
Het leidde er toe dat de gescheiden levende vader Dirk en moeder Babs moesten accepteren dat Laura onder toezicht werd gesteld van de Jeugdzorg en dat er een oorlog van twee jaar ontstond tussen het Dekkerkamp en de Jeugdzorg en de rechters die moesten beoordelen of het nu wel of niet
toelaatbaar was om een jonge meid zo'n onderneming toe te vertrouwen.
Na een kleine twee jaar oorlog kreeg ze in augustus van het afgelopen jaar toestemming om te vertrekken toen voldaan was aan een reeks veiligheidseisen voor de boot 'Guppy' en er afspraken
waren gemaakt over de schoolopleiding van het jonge ding.
Maarten. Met haar 15 jaar brak ze haar eerste record, als jongste solozeiler van een dergelijke oversteek. Het eerste deel van haar grote avontuur zit er op. Ze vierde Kerstmis daar ver van haar familie. Ze heeft sinds haar verblijf op de Canarische Eilanden een vriendje Beau, die haar komt opzoeken. Ze internet en belt als ze verbinding heeft. Ze heeft geen last van eenzaamheid meldt ze. De volgende etappe is een tocht door het Panamakanaal en dan de grote oversteek naar Australië.
Ik formuleerde eerder dat mijn belangrijkste drijfveer om aandacht te besteden aan deze recordpoging om als jongste zeiler deze tocht te volbrengen, door velen wordt gekenschetst als een bewijs, dat ondernemingszin nog bestaat in Nederland. Er werden romantische vergelijkingen gemaakt met het Holland uit de 16e en 17e eeuw, toen Holland al zeilend een wereldmacht werd. Laura schijnt over meerdere nationaliteiten te beschikken, maar dit ter zijde. Natuurlijk zijn we als onderdeel van ondernemend Nederland vóór uitingen van ondernemingszin. Maar het
recordkarakter heeft weinig te maken met ondernemingszin, zoals ik eerder betoogde. Maar wat mij imponeerde in de beschrijvingen van haar lotgevallen tijdens de grote oversteek van de Atlantische Oceaan was de malheur met de windvaan automatische stuurinrichting. Het roerblad raakte beschadigd. Laura heeft dat roerblad vervangen, hetgeen een vrij lastige operatie is, die uitgevoerd moest worden op volle zee. Het moge duidelijk zijn dat als solozeiler je niet zonder een automaat kunt. Ze heeft de reparatie in haar eentje geklaard. Zoiets vraagt creativiteit en doorzettingsvermogen. Ik meen, dat we ondanks een gezond scepticisme dat we kunnen hebben bij
de zeiltocht van de 15 jarige Laura, hier bewondering op zijn plaats is.
Volgens krantenberichten kampt de hele expeditie met geldproblemen. Oorspronkelijke sponsors hebben verstek laten gaan toen de conflicten met de Jeugdzorg maar duurden en het gedrag van de Dekkers vreemde trekjes ging krijgen. Dat is jammer! Een beetje meer financiële ondersteuning zou
wel verdiend zijn. Het blijft een opmerkelijke onderneming.
Column Henk Stremmelaar Vroeger was voetbal vrije tijdsbesteding. Ontspanning op de vrije zondag. En voor het calvinistisch deel der natie werd het een besteding op zaterdag, toen er niet meer op zaterdagmiddag gewerkt werd. Voetbal neemt nog steeds een belangrijk plek in de vrije tijdsbesteding van vele Nederlanders. Maar voetbal is ook business geworden. Een onderdeel van de entertainment industrie. Er zijn betaald voetbal bedrijven. En er is in Nederland één beursgenoteerd voetbalbedrijf. Ajax Amsterdam. Koers € 6,25 op 24 november 2910. Het is een spannende bedrijfstak. Winst en verlies hangen vaak af van kleine verschillen in prestatie. En uitslagen zijn ook nog eens heel moeilijk te voorspellen. De voetbaltoto heeft zijn aantrekkelijkheid verloren, omdat je naar het gevoel van de inzetters nog makkelijker het juiste nummer van de Jackpot van de Staatsloterij kunt voorspellen dan de uitslagen van een aantal voetbalwedstrijden. Veel ondernemers zijn graag geziene gasten van voetbalclubs, ze huren businesseats, ze sponsoren. Verondersteld kan worden dat het gokkarakter van voetbal een magische aantrekkingskracht uitoefent op ondernemers. Want, zo wordt verteld, ondernemen is risico's nemen. En dat ligt erg dichtbij gokken. Ajax is in zwaar weer beland. Een kleine analyse. Ajax verloor opnieuw kansloos van Real Madrid. Het ziet er naar uit dat Ajax alleen nog in de Europa League verder mag als het Auxerre achter zich houdt. Financieel is dat een ramp voor Ajax. De Europa League schuift veel en veel minder dan vervolgwedstrijden om de Cup met de grote oren. Waarom moet Ajax in de Europa Cup verder? Het moet extra inkomsten hebben, omdat het salarisgebouw zo hoog is opgetuigd dat de hoge verdiensten uit de het Europa Cup-voetbal noodzakelijk zijn om de verliespositie dragelijk te houden. Daarnaast heeft Ajax nu transferoverschotten nodig. Dit om na vier jaar voortdurend verliezen afschrijven van het eigen vermogen, weer eens een positief resultaat te kunnen boeken. Hoe beroerd is de positie van Ajax? Uit het jaarverslag, dat de periode juni 2009 – juni 2010 beschrijft blijkt dat omzet (uit entrees, verkoop spullen, businessseats, TV gelden, enz) 69,5 miljoen euro bedroeg. De kosten waren 82,6 miljoen. Een bedrijfsresultaat negatief van 13,1 miljoen. Het negatieve bedrijfsresultaat was even groot als het jaar er voor. De omzet steeg weliswaar met circa 2,5 miljoen ten opzichte van het vorig jaar, maar de kosten stegen met ongeveer het zelfde bedrag. Wat bij de kostenstijging het meest opvalt is, dat de salariskosten van 226 personeelsleden met 6 miljoen stegen tot 48, 8 miljoen. De huishouding van Jol is erg duur en Jol heeft tot dusver 12 extra spelers aangetrokken. Er zijn in het vorige seizoen maar weinig spelers verkocht. Als de afschrijvingen( voornamelijk op bedragen besteed aan het aantrekken van spelers, verminderd met de opbrengsten van transfers) ook in beschouwing worden genomen dan is het nettoverlies dat afgeschreven werd van de reserves bijna 22 miljoen. In 10 jaar tijd liep het eigen vermogen terug van 103 miljoen tot 39 miljoen. Nog even zo doorgaan en de waarschuwing van Johan Cruijff dat Ajax Feyenoord achterna gaat wordt werkelijkheid. Indien Ajax niet de extra hoge inkomsten verwerft uit de Europa Cup en geen hoog positief saldo haalt uit transfers, is de club in ijl tempo op weg zijn naar een hopeloze financiële positie. Kortom Ajax moet verkopen om weer gezond te worden en moet dus zijn selectie qua omvang en kosten inkrimpen. Maar zijn Ajax spelers te verkopen? Emanuelson wacht tot dat hij transfervrij is. Manchester United heeft net een keeper gekocht. Wie wil dan keeper Stekelenburg? Wie wil Suares nog, als hij door de KNVB voor zeven weken wordt geschorst? Van der Wiel naar Bayern? Vertonghen naar Arsenal? Als er al aantrekkelijke sommen te vangen zijn , wat blijft er dan over van Ajax? Het ziet er naar uit, dat als Ajax niet een creatiever en op realiteiten gebaseerd beleid gaat voeren, het Feyenoordscenario dichtbij is. En het Feyenoordscenario betekent een lege kas, geen reserves meer en geen leencapaciteit. In wezen failliet. Maar nog overeind gehouden door een aantal niet sterk genoeg kapitaalkrachtige vrienden. Maar er wordt een revolutie bij Ajax onder leiding van Johan Cruijff voorbereid. En misschien kan alleen revolutie sommige clubs nog redden. Daarover na de verkiezingen voor de Ledenraad van Ajax op 14 december meer. Monster, 24 november 2010 Henk Stremmelaar
December 2010 Vanuit mijn leunstoel
Column Henk Stremmelaar De kabinetformatie schiet ogenschijnlijk niet erg op. Maar misschien is er al veel voorwerk gedaan, dat wij niet kunnen zien. Raadselachtig wordt langzamerhand het gedrag van Mark Rutte. Hij zet heel hoog in als het om het totale bezuinigingsbedrag gaat. Hij wil van geen lastenverzwaringen voor burger of bedrijf weten en alleen maar minderen in de uitgaven. Dat laatste moet dus leiden tot draconische maatregelen. Het lijkt er op dat hij heel weinig sociaal wisselgeld heeft. Dat betekent dat hij met PvdA cs niets heeft kunnen bereiken. Maar wat wil hij dan inbrengen bij het CDA en PVV? Ruud Lubbers gaat het uitzoeken. Vandaag houdt hij alle opties nog open. Het begint er op te lijken dat regeren minder populair wordt en dat oppositie voeren veel interessanter wordt gevonden. Ondanks alle uitspraken de andere kant uit ga ik er van uit dat Wilders nu niet in een regering wil deelnemen. Het lijkt er op dat ook Mark Rutte nu geen regeringsverantwoordelijkheid wil nemen, als hij ook wat moet inleveren op zijn verkiezingsbeloften. Misschien wil hij wel een oppositierol om electoraal zijn succes verder uit te bouwen. Wat blijft er dan straks over? Een soort zakenkabinet van partijen die het land willen redden. Het CDA en de PvdA voelen zich heel snel geroepen om het land te redden. Deze redders des vaderlands worden dan aangevuld met partijen, die ook verantwoordelijkheid willen nemen. Misschien tenslotte ook nog schoorvoetend de VVD. Een dergelijk kabinet regeert dan 1 ½ jaar en dan moeten nieuwe verkiezingen meer duidelijkheid scheppen. Juist om de begrotingstekorten terug te dringen, maar ook om maatregelen te kunnen nemen om de economie te stimuleren zijn er programma’s nodig die meerdere jaren lopen. Korte termijn flodders verslechteren alleen maar de situatie. Het ziet er niet zo best uit. Ter relativering daarbij het volgende. Als de wereld economie fors aan zou trekken en Nederland daar ruim van zou profiteren, is het begrotingstekort snel weg en zijn al die opgewonden discussies over bezuinigingen niet zo nodig. Maar we komen dan wel sterk in de als, als….gedachtegangen terecht. In het laissez faire, laissez allez, laisez passer hebben overigens veel liberalen en neo conservatieven zich vaak buitengewoon thuis gevoeld, als het om het uitoefen van staatsmacht gaat op economische gebied. Maar het onbehagen onder veel burgers is juist gegrondvest op het idee dat de staat te veel niet of verkeerd doet. Er zijn er niet zo velen die menen dat zoveel mogelijk alles overlaten aan de vrije krachten de oplossing biedt voor de huidige onzekerheid. Werkgevers zien alles wat gelaten aan. Het VNO/NCW uit zich ongerust over te vergaande ingrepen. Dat is logisch. Een vergaande inkomensverslechtering van grote groepen burgers is nadelig voor producenten en handel. Het vroeger geprezen en nu vaak verguisde polderen is nodig om tot enige richting op korte termijn te komen. O Nederland let op uw saeck, de tyt en stont is daer. Monster, 22 juli 2010-07-22 Henk Stremmelaar
Juli 2010 Vanuit mijn leunstoel
Column Henk Stremmelaar Nu de financiële crisis over zijn hoogtepunt heen is, wordt Europa opgeschrikt door bedreigingen voor de Euro. Dit wordt veroorzaakt door de wankele staatshuishouding van de Griekenland. En er wordt gevreesd dat de gehele groep zogenaamde “pigs”landen (Portugal, naar believen Italië of Ierland, Griekenland dus en Spanje) gaan behoren tot de landen die hun huishoudboekje niet op orde kunnen krijgen en gaan bijdragen aan een wankele Euro. De Euro is ten opzichte van de dollar in enkele maanden gedaald van E 1.50 tot 1.32. Onder hoge interne druk, die nu al enkele maanden aan houdt heeft de Europese Unie besloten om samen met het Internationale Monetaire Fonds (IMF) een reddingsplan voor Griekenland te creëren. Dit reddingsplan houdt in dat Griekenland in drie jaar 110 miljard Euro mag lenen van de Europese staten en het IMF tegen een ‘schappelijke rente’ van 5 %. De Grieken moeten als tegenprestatie hun begrotingstekort van naar schatting 13 % in 2009 in enkele jaren terugbrengen tot in de buurt van het Europese streefgetal van 3% van BBP (bruto Binnenlands Product). Een bezuinigingsgetal van 30 miljard wordt genoemd. Wat is er aan de hand met Griekenland? Griekenland is lid van de Europese gemeenschap sinds 1981, maar werd bij de invoering van de euro eerst uitgesloten vanwege het niet voldoen aan een aantal strikte eisen. Deze eisen werden vastgelegd in het Stabiliteitspact. Het Stabiliteit- en Groeipact is in 1997 tot stand gekomen met als doel de stabiliteit van de nieuwe Europese munt, de euro, te garanderen. De gedachte was en is dat als in veel landen de tekorten uit de hand lopen, dat zoiets leidt tot opdrijving van de rente en tot een verzwakking van de munt door hogere inflatie. Een oplopende schuld kan in extreme gevallen zelfs leiden tot het faillissement van overheden. Dat lijkt voor Europa wellicht ondenkbaar, maar de kosten van vergrijzing zouden in bijna alle landen van de EU tot exploderende schuldquoten kunnen leiden. Regeringen maakten al in het Verdrag van Maastricht afspraken over een maximaal begrotingstekort van 3% van het bruto Binnenlands Product (BBP en een maximale overheidsschuld van 60%. In het Stabiliteitspact werden die afspraken nader ingevuld en werd afgesproken wat moet gebeuren als landen toch een hoger tekort hebben. Landen als Nederland en Duitsland wilden hier harde afspraken over voordat ze hun eigen, sterke munt zouden inruilen voor de Euro. Griekenland werd tot 2001 uit de Eurozone geweerd, maar toen toch toegelaten hoewel de Staatschuld ook toen al boven de 100% uitkwam. De positieve aanleiding was dat het begrotingstekort sterk afnam. Althans zo leek het. Gebleken is dat de Griekse regeringen meester waren in het boekhoudkundig verduisteren van reële cijfers. Pas nu komen de echte cijfers naar voren. Voor 2009 wordt nu gerekend met een begrotingstekort van 13%. Als een staat ieder jaar tekorten kent op de begroting stijgt de staatsschuld verder en verder. En wordt de last van aflossingen en de rente steeds hoger. Dus een eerste maatregel om gezond te worden is het terugdringen van de begrotingstekorten. Wat is Griekenland overkomen? Om een steeds verder groeiende staatsschuld te financieren moet de staat steeds meer lenen. Maar de lenende partijen gaan zich steeds meer zorgen maken. En om zich voor de te lopen risico’s in te dekken gaan ze steeds hogere rentes vragen. Dit is een geheimzinnig spel van grote banken, waar zoals bekend weinig inzicht over bestaat, laat staan controle op is. Dus de staat Griekenland kan vandaag de dag slechts lenen tegen 9 % of meer voor 10 jarige staatsobligaties. Als een dergelijk spel doorgaat, dan volgt een failliete staat. Na veel soebatten is nu ook Merkel bereid om geld tegen een redelijk tarief te lenen aan Griekenland: 30 miljard. Nederland zal circa 5 miljard bijdragen. Krijgen we dat geld afgelost door de Grieken? Met rente? Kijk dat is de vraag. Dat hangt af van de verdere ontwikkelingen in Griekenland. De regering wordt gedwongen tot heel ver gaande bezuinigingen, die een enorme sociale onrust gaan opleveren. In Nederland gaan stemmen op om uit de Eurozone te stappen. Voor het samenleven met “pigs” achten we ons te goed. Maar kunnen we wel zo hoog van de toren blazen? Is onze financiële positie wel zo goed, zoals velen ons willen wijsmaken? Het lijkt me een mooi onderwerp voor een volgende column. Monster, 2 mei 2010 Henk Stremmelaar
Mei 2010 Vanuit mijn leunstoel
Column Henk Stremmelaar Nog steeds is de economische crisis niet bedwongen. Er zijn sporen van herstel, maar één zwaluw maakt nog geen zomer. Bron NRC Flip de Kam. Maar zoals wij vaak vergeten beslist niet de regering, maar de 2e Kamer. En die probeert nog voordat de voorstellen er zijn al richting te geven. Politici roepen dat er verschillende onderwerpen zijn, die ontzien moeten worden. Zo zijn er geluiden die zeggen dat de gezondheidszorg, het onderwijs, en de veiligheid ontzien moeten worden. Deze drie terreinen beslaan ruim de helft. Dat zou betekenen, dat om de doelstelling van 35 miljard te kunnen halen, op de rest 40 % bezuinigd moet worden. Onmogelijk dus. Bij de uitvoering van een bezuinigingsprogramma komt de kwaliteit van de leiding en het vermogen van hen om metde medewerkers samen tot realisatie te komen, aan het licht. Monster, 12 februari 2009.
Februari 2010 Vanuit mijn leunstoel
De bancaire crisis is met majeure ingrepen van de overheden ingedamd en geven enige hoop op verbetering in de financiële systemen voor de toekomst.
Ondertussen zijn bedrijven en ook de staat gedwongen zich te bezinnen op hun inkomsten en uitgaven patroon. Er moet een nieuw evenwicht gezocht worden tussen wat er binnenkomt en wat er uitgaat, anders ga je op den duur failliet.
En hoe doe je dat? Het vinden van een nieuwe balans?
Laten we eens kijken hoe de beheerders van het bijna grootste bedrijf van Nederland: De Staat dat aanpakt. De Nederlandse staat geeft dit jaar ongeveer 300 miljard euro uit. Iets minder dan de omzet van Shell, het grootste Nederlandse bedrijf.
In de NRC van 30 januari 2010 geeft Flip de Kam een overzicht van de aanpak van de regering tot dusver.
Opdracht is er gegeven aan 20 werkgroepen, die bezuinigingsvoorstellen moeten maken op een breed terrein van de uitgaven. Daarbij is als vertrekpunt gekozen om 130 miljard overheidsuitgaven buiten beschouwing te laten. De rentelasten van de leningen die de overheid moet afsluiten om de financieringstekorten te niet te doen. Over de AOW zijn bezuinigingsvoorstellen in een fase van afronding. De uitgaven voor landbouw blijven buiten schot om voor mij onduidelijke redenen.
Er blijft dus 170 miljard over. Hierop moet dan 20% bezuinigd worden om het van te voren vastgestelde ronde bedrag van circa 35 miljard bezuinigingen op te kunnen leveren.
Welke terreinen zijn onderwerp van analyse?
Het onderstaande staatje geeft inzicht in de terreinen en het relatieve belang er van gemeten in de hoogte van de uitgaven.
Uitgaven voor: In miljarden euro’s Gezondheidszorg 54 Arbeidsmarkt en werkeloosheid 27 (Hoger) onderwijs 25 Defensie en ontwikkelingshulp 14 Wonen 13 Veiligheid en terrorismebestrijding 10 Mobiliteit en water 9 Kindregelingen 9 Overig 9 Totaal 170
Een alternatief voor de overheid is te veronderstellen dat er binnenkort weer een grote economische groei zal komen.. Een andere weg is de inkomsten te verhogen, wat betekent belastingen, premies en dergelijke om hoog moeten. Eigenlijk is dat de enige begaanbare weg: bezuinigen en belastingen verhogen. Maar hier ook onmiddellijk stemmen, die het tegendeel willen. Er zijn partijen, die altijd alleen maar over belastingverlaging willen praten.
Kortom een mooie puzzel. Het is niet te verwachten dat de huidige coalitiepartners er uit komen. Het onderwerp blijft ons nog maanden bezig houden.
Zijn er nu lessen te trekken uit dit voorbeeld van de rijksoverheid voor het bedrijfsleven.
Een aantal:
Henk Stremmelaar
Column Henk Stremmelaar In mijn column van september schreef ik over de ondernemende Laura Dekker. De nu 14 jarige scholiere, die solo de wereld wil omzeilen met haar acht meter lange kajuitboot “Guppy”. De ophef die ontstaan is naar haar vermissing dit weekend en haar terugtocht van Sint Maarten, waar ze heen was gereisd, doet me er aan herinneren, dat ik beloofd had in september om op de zaak Laura Dekker terug te komen. De Raad voor de Kinderbescherming had, zoals ik in september beschreef, de niet bij iedereen in de smaakvallende, rol op zich genomen om te waken over de gezondheid en het welbevinden van Laura in de veronderstelling dat de ouders daar onvoldoende mee bezig zijn. De Raad spande een rechtzaak aan waarin werd gevraagd Laura onder het gezag van de ouders weg te halen. De rechtbank wees dat verzoek af, maar besloot wel tot een voorlopige onder toezichtstelling. Dat betekende dat belangrijke beslissingen over Laura alleen in overleg met de kinderbescherming genomen kunnen worden. De zeilreis kon voorlopig niet doorgaan. Verder stelde de rechter vast dat er een nader onderzoek moest plaats vinden. Door middel van dit onderzoek wenste de rechtbank in elk geval ook meer inzicht te krijgen in de wijze waarop de reis is voorbereid en met welke veiligheidsmaatregelen deze is omgeven. Om het vereiste inzicht te krijgen in de persoon van Laura, haar ontwikkelingsniveau en psychische capaciteiten had de rechtbank zelfstandig een deskundige benoemd. Het is eigenlijk een inventarisatie van de risico’s, die Laura loopt in dit zeilplan. Ik beloofde op deze zaak terug te komen. Deze inventarisatie heeft plaats gevonden en de rechtbank deed opnieuw uitspraak eind oktober. Het heeft even geduurd voordat duidelijk was wat de nieuwe uitspraak betekent en wat de reactie van Laura Dekker en haar advocaat daarop is. De twee hoofdpunten uit het vonnis zijn: 2. Uit alle informatie waar de rechtbank over beschikt, blijkt dat Laura’s veiligheid tijdens de reis (nog) niet voldoende is gegarandeerd. Ook is niet duidelijk of Laura gedurende de reis onderwijs zal kunnen volgen. De reactie van de kant van Laura is de volgende: 1. De rechtbank komt ten aanzien van de geconstateerde emotionele groei en de identiteitsontwikkeling in combinatie met de sociale ontwikkeling tot de slotsom dat onvoldoende is komen vast te staan dat deze nu in de thuissituatie of op de eventuele solozeiltocht een ernstige bedreiging voor de ontwikkeling van Laura opleveren. Het blijkt dat het om een hele reeks punten gaat, die vooral de veiligheid betreffen. En ook is het programma van de Wereldschool, waarbij Laura onderweg op de boot wil verder leren, onvoldoende uitgewerkt. Het zijn wel heel veel punten, waarbij ook ingewikkelde. Zo moet Laura meer ervaring opdoen als solozeilster. En ze moet ervaring opdoen met het slaapregime op de boot. Het lijkt er op dat de rechtbank streeft naar de reductie van risico’s bij de voorgenomen reis en wil waarborgen dat de schoolontwikkeling niet voor 1 tot 2 jaar wordt onderbroken. Laura c.s. krijgen tot 1 juli 2010 de tijd om de voorgelegde punten bevredigend uit te werken. Op deze manier wordt Laura in september 2010 jaar oud 15 en bij het opwerpen van straks nog enige nieuwe hindernissen kan ze op haar 16e uitzeilen. En nu is er Laura’s vlucht voor alle moeilijkheden en hindernissen. En zal de Jeugdzorg geneigd zijn het toezicht nog verder te intensiveren en het leven van Laura nog verder te ontregelen. Het ziet er naar uit dat de hele zaak alle betrokkenen boven het hoofd groeit. En dat de media een nieuwe hype hebben ontdekt. Voor sommigen is de hele bemoeienis van Overheidinstanties met het ondernemende plan van Laura, een gruwel. Regelzucht en ongeoorloofd ingrijpen van de Overheid in de opvoeding worden veel genoemd als kritiekpunten. Uw columnist, die de persoonlijke vrijheid van ouders en kinderen als een groot goed beschouwt, is toch geneigd om te vinden, dat de Overheid haar bescheiden rol in de bescherming van het kind moet vervullen. Het is niet zeker dat kinderen en ouders altijd het beste met elkaar voor hebben. Maar of de daarvoor beschikbare instanties en hun deskundigen het in deze zaak op een goede manier aanpakken roept bij mij steeds meer twijfels op. Het ziet er naar uit dat dit onderwerp opnieuw nog een keer terugkomt in mijn column. Monster, 22 december 2009. Henk Stremmelaar.
December 2009 Vanuit mijn leunstoel
1. Laura wordt tot 1 juli 2010 onder toezicht gesteld, waarbij het om een bijzonder type toezicht gaat, namelijk om te bewaken en te beoordelen of de reis voldoende wordt voorbereid en ervoor te zorgen dat Laura niet vertrekt wanneer dat niet verantwoord is.
Met deze woorden ben ik natuurlijk heel blij, anders had ik zeker niet voor mijn 18e kunnen uitvaren.
2.Maar de Raad en Jeugdzorg hebben nog punten waaraan ik eventueel nog moet voldoen. De Rechter neemt deze punten over en mag ik uitvaren zodra ik aan deze punten heb voldaan. Jeugdzorg heeft deze punten aan ons voorgelegd.
Column Henk Stremmelaar Monster, 20 oktober 2009.
Oktober 2009 Vanuit mijn leunstoel
Henk Stremmelaar
Column Henk Stremmelaar Ik heb lang geaarzeld of ik een column zou wijden aan de zaak Laura Dekker. Een stortvloed van media-aandacht is immers besteed aan het voornemen van de 13 jarige Laura om in haar ééntje de aardbol rond te zeilen. Het is dus de vraag of het enige zin heeft om aan deze overvloed van meningen en opinies nog wat toe te voegen. Ik waag het er op. Mijn belangrijkste drijfveer is dat deze recordpoging om als jongste zeiler deze tocht te volbrengen door velen wordt gekenschetst als een bewijs, dat ondernemingszin nog bestaat in Nederland. Er worden romantische vergelijkingen gemaakt met het Holland uit de 16e en 17e eeuw, toen Holland al zeilend een wereldmacht werd. Laura schijnt over meerdere nationaliteiten te beschikken, maar dit ter zijde. Natuurlijk zijn we als onderdeel van ondernemend Nederland vóór uitingen van ondernemingszin. Ik moet als vader van twee ondernemende dochters er overigens niet aandenken, dat één van hen met initiatieven, zoals die van Laura, bij mij aan boord was gekomen, toen ze 13 jaar oud waren. Mijn primaire reactie is dan ook: ‘ dit is te gek voor een dertienjarige’. Is het voornemen van de dertienjarige Laura om in haar eentje de aarde rond te zeilen echt een blijk van ondernemingszin, dat we zouden moeten toejuichen? Maar wat is ondernemingszin? Een mooie wat uitvoerige omschrijving vinden we op internet van UNIZO, een Belgisch ondernemersnetwerk, dat samenwerkt met de universiteit van Gent: “ Ondernemingszin kun je zien als een sterke mix van zelfsturing en creativiteit. Zelfsturing is het aanknopingspunt, daar begint het. Iemand die zelfgestuurd is kan zijn plan trekken, weet wat hij wil en kan zijn plannen in realiteit omzetten. Voegen we aan zelfsturing een dosis creativiteit toe, dan spreken we van ondernemingszin. Het gaat over het gat in de markt zien, creatief en vernieuwend zijn in het lanceren van voorstellen, in het bedenken van oplossingen voor problemen”. Van uit de optiek van Laura bezien voldoet haar zeiltocht zeker aan deze omschrijving. Van af een wat grotere afstand bekeken is een zeiltocht in je eentje rond de wereld niet een echt creatief idee. Het is al veel vaker gedaan. De wijze waarop ze het wil doen is ook niet vernieuwend. Het opvallende zit hem in de leeftijd van de zeiler. Hier zit het bijzondere: ze wil de jongste zeiler zijn die het flikt. De kern van Laura’s plan is het wedstrijdkarakter. Hier zien we een voorbeeld van hoe het willen winnen ten onrechte wordt gelijkgesteld met ondernemingszin. Je moet natuurlijk letterlijk wel zelfsturend en zeker ook creatief zijn om een dergelijke zeiltocht te volbrengen. Maar er zijn van uit een ondernemersstandpunt interessantere projecten denkbaar. De Raad voor de Kinderbescherming heeft de, niet bij voorbaat bij iedereen in de smaakvallende, rol op zich genomen om te waken over de gezondheid en het welbevinden van Laura in de veronderstelling dat de ouders daar onvoldoende mee bezig zijn. Ze spanden een rechtzaak aan waarin ze vroegen Laura onder het gezag van de ouders weg te halen. De rechtbank wees dat verzoek af, maar besloot wel tot een voorlopige onder toezichtstelling. Dat betekent dat belangrijke beslissingen over Laura alleen in overleg met de kinderbescherming genomen kunnen worden. De zeilreis kan voorlopig niet doorgaan. Verder stelde de rechter vast dat er een nader onderzoek moet plaats vinden. Door middel van dit onderzoek wenst de rechtbank in elk geval ook meer inzicht te krijgen in de wijze waarop de reis is voorbereid en met welke veiligheidsmaatregelen deze is omgeven. Om het vereiste inzicht te krijgen in de persoon van Laura, haar ontwikkelingsniveau en psychische capaciteiten heeft de rechtbank zelfstandig een deskundige benoemd, mw. drs. S. Moonen, kinder- en jeugdpsycholoog te Amsterdam. Het is eigenlijk een inventarisatie van de risico’s, die Laura loopt in dit zeilplan. Hier komt om een ander facet van ondernemen om de hoek kijken. Namelijk het inventariseren van de risico’s van een voorgenomen plan en een zorgvuldige afweging of deze risico’s beheersbaar zijn en verantwoord genomen kunnen worden. Boeiend is de vraag of een psycholoog, die de ontwikkelingskansen van Laura gaat onderzoeken, in staat is deze risico’s vast te stellen en ze evenwichtig te wegen. Wordt in oktober vervolgd. Monster, 2 september 2009 Henk Stremmelaar
September 2009 Vanuit mijn leunstoel
Column Henk Stremmelaar De vaderlandse voetbalcompetitie voor de eredivisie is weer begonnen. Erg vroeg dit jaar. Maar volgens de KNVB directie gewenst om op tijd klaar te zijn in 2010. Want volgend jaar zomer moet in Zuid Afrika de eer van Oranje hoog worden gehouden. De trainers doen een laatste beroep op hun directeuren en raden van toezicht om nog geld beschikbaar te stellen voor enkele hoog noodzakelijke investeringen in spelers. De technisch directeuren speuren over al en nergens om nog overtollige spelers kwijt te raken. En een ijverige scout speurt met een zaklantaarntje in enkele achterbuurten naar ontluikend talent, dat voor een habbekrats te koop is. De transferperiode loopt nog tot door 1 september. Maar hoe staat het betaalde voetbal er voor in crisistijd? Het Financieel Dagblad weet van de KNVB dat de 18 eredivisieclubs het afgelopen seizoen 34 miljoen Euro negatief resultaat hebben geboekt. Een cijfer dat weinig zegt, omdat de transfer- kosten en opbrengsten een dergelijk beeld verduisteren. Bemoedigend is het ook niet. Natuurlijk wenden wij ons ook tot ons voetballijfblad Voetbal International (nr 29) om gegevens en beschouwingen. We worden niet teleurgesteld. Een breed artikel wordt ons aangeboden om te lezen onder de kop: Continuïteit Eredivisie loopt gevaar. Alarmfase 1 voor Feyenoord, Rhoda JC en Vitesse. De tekst is van Iwan van Duren & Tom Knipping. De drie genoemde Betaald Voetbal Organisaties (BVO’s) zijn door de licentiecommissie van de KNVB onder curatele gesteld. Ze moeten een herstelprogramma opstellen en ze moeten hogere uitgaven melden. Als ze niet aan de eisen van de licentiecommissie voldoen, lopen ze de kans om een speelverbod te krijgen. Tragisch is het lot van Feyenoord eens de rijkste en met Ajax de meest befaamde club van ons land. Nu overeind gehouden door enkele sponsors, die nog enkele spelers aanbrachten. Een management dat bezuinigingsprogramma’s moet doorvoeren met de zekerheid, dat er als er iets tegenzit ernstige liquiditeitsproblemen zullen ontstaan. Hoe staat het Nederlandse betaald voetbal er in algemene zin voor in deze tijden van crisis? Uit het lezenswaardige artikel blijkt dat de Nederlandse BVO’s sterker dan welk land dan ook afhankelijk zijn van sponsorinkomsten . Deze inkomstencategorie draagt voor 42% bij aan de totale inkomsten. En dat zou wel eens in deze tijden de meest onzekere inkomstenbron kunnen blijken te zijn. Nederland blijft ver achter voor wat betreft de inkomsten uit TV-beelden. Bijvoorbeeld in vergelijking met Engeland en Italië, waar deze bron voor respectievelijk 48 en 61% zorgt voor de inkomsten van de clubs. In Nederland dragen de TV inkomsten slechts voor 16% bij. Recettes van de wedstrijden zijn gemiddeld slechts voor een kwart verantwoordelijk voor de inkomsten. Een grote uitzondering is Schotland ( voor 49%). Voor de reclame op shirts is in Europa de financiële sector/verzekeringen de grootste leverancier. Ook al een weinig geruststellend beeld in deze periode van een financiële crisis. In Nederland is in de eredivisie 2/3 van de shirtsponsoring in handen van deze sector. Op grote afstand gevolgd door elektronica, vastgoed/projectontwikkeling en de reissector. Ik leg de lezer twee voorspellingen voor: 1.indien de financiële crisis zich nog verdiept dan zouden verschillende clubs dit jaar of het volgende seizoen in ernstige moeilijkheden geraken; 2. indien die sponsoren vooral bezuinigen op personele en materiele kosten in hun bedrijven en de reclame en sponsorbudgetten ongemoeid laten om hun omzetten overeind te houden dan zou de financiële crisis weinig negatieve invloed heeft op de inkomsten van het betaald voetbal. Zo blijkt dat de positie van het betaald voetbal net zo onvoorspelbaar is als het weer. Toch wordt PSV, na een jaartje weggeweest te zijn, weer kampioen van Nederland.. Monster 31 juli 2009. Henk Stremmelaar
Juli 2009 Vanuit mijn leunstoel
Column Henk Stremmelaar Herhaalde malen wordt er een beroep op mij gedaan om vriend van de A4 te worden. Hoewel ik geen allemans vriend wens te zijn, lijkt het mij toch de moeite waard om na te gaan of ik gehoor moet geven aan een dergelijk dringend beroep. Ook, omdat de actie ondersteund wordt door de werkgeversorganisaties, de transportwereld, bouwend Nederland en door 9706 positieve inspraakreacties van vrienden van de A4. Monster 23 juni 2009.
Juni 2009 Vanuit mijn leunstoel
Het gaat om de verlenging van de vierbaansweg A4, die in de buurt van Delft Zuid en het schilderachtige Schipluiden plotseling doodloopt in de weilanden, als gevolg van procedurele obstakels, die in het verleden zijn gerezen.
Er wordt slechts vijftig jaar gestudeerd op de vóórs en tegens van deze weg, die bij het Kethelplein in Schiedam de A20 moet bereiken. In deze tijd heeft de A13, de verbindingsweg tussen Den Haag en Rotterdam, zoals dat zo mooi heet, zijn maximale capaciteit bereikt. De verlenging van de A4 biedt dan een tweede toegangsweg van Den Haag naar de wereldhaven Rotterdam en zou de A13 moeten ontlasten.
Het jammerlijke is dat die verlenging door Midden Delfland aangelegd moet worden door een gebied met nog fraai natuurschoon. Het is dus logisch dat er van begin af aan gevraagd werd naar een mogelijk minder natuurbedervend alternatief. Overigens is gebleken uit studies dat de verlengde A4 naar het Kethelplein slechts een druppel op de gloeiende plaat van het uitdijende verkeer zal zijn. En voor allerlei congesties dreigt te zorgen bij Schiedam en Rotterdam. Dus ook daarom een studie naar een alternatief. Dat alternatief zou dan kunnen zijn verbreding van de A13 tot tweemaal vijf rijstroken tussen Ypenburg en Rotterdam-Airport en de aanleg van een extra rondweg om Rotterdam tussen Rotterdam-Airport en het Terbregseplein bij Capelle a/d IJssel. Ik beveel de lezer aan een kaart er bij te nemen om zich een duidelijker beeld te kunnen vormen van de spinsels van Rijkswaterstaat. Welnu, dit alternatief heeft milieubezwaren van de zelfde orde van grootte als de verlenging van de A4. Maar is aanzienlijk duurder en moeilijker te realiseren, doordat het verkeersbelemmerend werkt op de toch al overvolle A13. Dit blijkt allemaal uit de pas verschenen TN/MER- rapportage. Onze wakkere minister Eurlings had zich met vooruitziende blik “bestuurlijk” al eerder uitgesproken vóór de A4 variant, waar de vrienden van de A4 zich met ziel en zaligheid voor inzetten. Dit voordat de resultaten van de TN/MER-studie gepubliceerd waren.
Tegenstanders van de A4- verlenging verdenken Rijkswaterstaat er van dat er salami tactieken worden toegepast. Eerst de verlenging van de A4 realiseren en dan, gezien de beperkte effecten van die oplossing, het alternatief ook realiseren.
Wat moet ik nu,? Zit ik in mijn leunstoel te overwegen. Ik kan beschikken over de TN/Mer studie met 21 bijlagen. Ik begrijp het economische belang van een goede verkeersafwikkeling in mijn regio. De smalle regionale wegen in Westland en Midden Delfland raken overvol en veroorzaken steeds meer verkeersongelukken. Maar ik hecht ook aan het behoud van de laatste stukjes natuur in mijn omgeving.
Natuurlijk zal bij de aanleg van nog meer wegen de natuur zoveel mogelijk worden ontzien door de wegen, waar nodig, verdiept aan te leggen en er komen wallen en geluidsschotten.
Maar dat zijn allemaal lapmiddelen. Het wordt tijd dat er echte oplossingen worden gevonden.
Die moeten gevonden worden in beperkende en verkeerssturende maatregelen, zoals door systemen van rekeningrijden. En door het aanleggen van ondergrondse metroverbindingen om openbaar vervoer in de Randstad te bevorderen. Tenslotte beveel ik aan: een algemeen verbod om onze schaarse natuur nog verder te bedelven onder asfalt en beton. Ik blijf toch maar natuurvriend.
Henk Stremmelaar
Column Henk Stremmelaar Het lijkt het beste dat wij, als Nederlanders in groten getale in Spanje op vakantie gaan en er tweede woningen kopen. Tegen dit voorstel pleit de opvatting van onze regering dat we beter in Drenthe vakantie kunnen gaan vieren. Moeten we voor Europa kiezen?. Of is ons hemd nader dan onze rok? Monster, 18 mei 2009.
Mei 2009
Henk Stremmelaar
Column Henk Stremmelaar De crisis gaat dus gewoon door. Het is de kunst om te overleven. Het beste is aan schuldsanering te doen, voorzichtig geld uit te geven, te kijken waar de Overheid mondjesmaat helpt, je eigen hersenen te gebruiken en net zoals in vroegere tijden een beetje ongerust te gaan slapen.
Maart 2009
| Column Henk Stremmelaar | | |
| Vanuit mijn leunstoel De grote getallen vliegen ons weer om de oren. Het kabinet moet 20 miljard bezuinigen! Dit getal blijft het langst hangen omdat een dergelijk groot getal nog niet eerder aan de orde was. Overigens loopt iedereen vooruit op nieuwste ramingen van het Centraal Plan Bureau (CPB), die op 17 februari beschikbaar komen. Wel blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat er in december 2008 al duidelijk sprake is van krimp, dat de industriële productie ernstig inzakt, de export afneemt en dat in januari er 25% minder huizen verkocht zijn. Vele oorzaken zijn van conjuncturele aard. Maar die zijn tijdelijk. Het is de vraag of je daar veel aan moet doen, als je beperkte middelen hebt. Een belangrijke oorzaak van de afnemende inkomsten van het Rijk is het afnemen van de aardgasbaten door de daling van de olieprijs. De vraag is of de huidige prijs van olie enigszins stabiel is? Zo ja dan moet het Rijk zeker wat verzinnen om dat begrotingstechnisch op te lossen. Het zware weer begint nu eindelijk echt invloed te krijgen op de regering en de politici. Het kabinet houdt alle opties om een bezuinigingsbedrag in te vullen open, zoals het zo mooi in het Haagse jargon heet. Een ambtelijke werkgroep is de mogelijkheden aan het verkennen, dat wordt dus rijp en groen naast elkaar. Een dergelijk lijstje lekt dan uit om ons allen de stuipen op het lijf te jagen. Ondertussen beginnen ministers en andere politici zich al vast vrolijk voor te bereiden op een spelletje knikkeren straks in de pauzes van het kabinetsberaad. Ze roepen daarbij met welke knikkers ze niet willen spelen. De één wil dat de begrotingsregels worden opgerekt, zodat er minder bezuinigd hoeft te worden. Het begrotingstekort kan dan oplopen naar 3 tot 3,5 procent. Af en toe roept de zelfde regelsoprekker dat het nog wel wat hoger kan. Groot Brittannië zit al op 8 procent. Een tweede ziet meer in het inperken van de aftrek voor de belastingen van de hypotheekrente. Nummer drie wil de F16 langer laten vliegen. De vierde wil af van de investeringen in een peperdure nieuw gevechtsvliegtuig de JSF. De vijfde stort zich op de sociale verzekeringen en wil premies verhogen en uitkeringen verlagen. Gelukkig zijn er heel wat mogelijkheden. Maar er is sprake van een vaart tussen Scyla en Charybdis. Zoals we ons nog herinneren, de twee zeemonsters, die Odysseus moest passeren om na de verovering van Troje ooit nog weer thuis te komen in zijn geliefde Ithaca. Onze Peter Jan met zijn maten zitten er precies midden tussen. Maar onze minister-president houdt het hoofd koel. De eerste angst is de zorg om de koopkracht. De verhoging van premies en belastingen en kortingen op uitkeringen verminderen de koopkracht en verdiepen de depressie. De tweede angst is de juiste keuze van de injecties om de economie op te peppen. Alleen steun aan banken en andere financiële instellingen is niet voldoende. Morrelen aan de hypotheekaftrek verstoort de huizenmarkt nog meer. Het nalaten van investeringen is contra productief. Wat zal dan het konijn uit hoge hoed worden? We gokken op de verhoging van de AOW-uitkeringleeftijd tot 67 jaar. Het kabinet zal dan van werkgevers en werknemers proberen gedaan te krijgen dat de pensioenleeftijd omhoog gaat en mensen langer gaan werken. Er worden dan langer premies afgedragen. En het rijk keert minder uit. Het lijkt er op dat met veel gesteun en gekreun hier op geland wordt als belangrijkste ombuigingshoofdstuk. En hier wordt de ondernemer waakzaam. Hij moet letten op de pensioenverplichtingen die hij heeft naar zijn werknemers. En hij doet er verstandig aan ook op de opbouw van zijn eigen potje voor de oudere dag te letten. Het lijkt verstandig om er vanuit te gaan, dat er een beweging ontstaat om de collectieve opbouw van de oudedagsvoorzieningen in te perken, wat dan gecompenseerd zou kunnen worden door individuele verzekeringen. Het wordt tijd de deskundigheid op dit gebied te vergroten of in te huren. Monster, 13 februari 2009. Henk Stremmelaar | ||
| Column Henk Stremmelaar | | |
| Vanuit mijn leunstoel “ De in de VS begonnen kredietcrisis heeft zich als een olievlek verspreid over het gehele financiële systeem en daarmee voor mondiale problemen gezorgd. Het grootste probleem is het gebrek aan vertrouwen van marktpartijen in elkaars financiële positie. Hierdoor zijn partijen terughoudend om elkaar geld te lenen en met elkaar zaken te doen. Herstel van vertrouwen heeft dan ook de hoogste prioriteit. Korte termijnmaatregelen liggen op het gebied van monetair beleid met het oog op herstel van rust op de financiële markten. In toenemende mate wordt duidelijk waar de slechte leningen zitten en welke banken ondergekapitaliseerd zijn. Ook dit draagt bij aan het herstel van vertrouwen. Banken zullen hun verliezen moeten nemen en al dan niet met steun van de centrale banken door een periode van sanering heen geholpen moeten worden. Moral hazard moet wel worden voorkomen: er mag geen bonus komen te liggen op het nemen van veel risico´s”. Ziehier een uitgebreid citaat uit de zeer lezenswaardige maandelijkse Sector Update, een publicatie in Rabobank Cijfers en Trends We zijn in korte tijd vertrouwd geraakt met een wereldwijd patroon van reddingsacties voor banken die in moeilijkheden zijn gekomen. Ook de publicisten van de Rabobank wijzen op de desastreuze invloed van bonussystemen voor topfunctionarissen en medewerkers gebaseerd op omzet- en winstvergroting. Deze worden dan gerealiseerd door het nemen van onverantwoorde risico’s in de bedrijfsvoering. Een nieuwe term hiervoor is “moral hazard”. Dat vertaald zou kunnen worden als het uitvoeren van waagstukken die maatschappelijk niet verantwoord zijn. In het politieke debat in Nederland, dat steeds meer te leiden heeft van het waandenkbeeld dat alles zo eenvoudig en zo populistisch mogelijk moet worden verwoord, is het bonussysteem voor topbestuurders de echte, maar gelijk ook de enige, oorzaak van de crisis aan het worden. En omdat bonussystemen in alle sectoren van de economie te vinden zijn……... De crisis op de financiële markten werkt, zoals nu overal zichtbaar wordt, in toenemende mate door op de gehele economie. Regeringen snellen wankelende (grote) bedrijven te hulp. Ook in Nederland is een serie financiële en andere steunmaatregelen genomen. Als voorbeeld noem ik het makkelijker toestaan van arbeidstijdverkorting. Ondanks dit alles kan Nederland zich opmaken voor een recessieperiode van een onbekende duur. Daarbij zal de economie niet meer groeien, maar krimpen. In een ook voor niet economen zeer goed leesbaar boek, getiteld “De Groei Voorbij” heeft de hoogleraar economie en publicist Jaap van Duijn proberen aan te tonen dat Nederland en de andere West-Europese landen aan het einde zijn gekomen van een unieke halve “Platina Eeuw”, met een welvaartsgroei in vijftig jaar, die gelijk is aan de toename van de welvaart in de 300 jaar daarvoor. Jaap van Duijn toont aan dat de groei voorbij is. Maar het interessante aan zijn beschouwingen is dat groei niet noodzakelijk is voor een hoog welvaartsniveau. Overigens geeft hij aan dat in twee sectoren in Nederland naar zijn inzicht nog wel sprake zal zijn van groei, namelijk in de financiële en commerciële dienstverlening en in de zorgsector. Het lijkt verstandig voor de ondernemer om naast het scenario gebaseerd op groei dat hij ongetwijfeld in zijn hoofd heeft zitten, ook een scenario uit te werken gebaseerd op 0-groei of een lichte krimp. Vanuit een dergelijk scenario kan hij afleiden welke maatregelen hij moet nemen, als de recessie ook in zijn sector toeslaat. Voorwaar een schone taak zo tussen de kerstbijeenkomsten en nieuwjaarsrecepties door. Monster, 11 december 2008 | ||
| Column Henk Stremmelaar | | |
| Vanuit mijn leunstoel………. Komt er na de banken- en geldcrisis een recessie? En als die komt, wat dan? Moeten we dan als verlamd vanuit de nog niet betaalde bureaustoel uit het raam wachten op de regen en storm die het venster gaan beuken? Of is een recessie noodzakelijk en heeft die nut? Een recessie wordt gekenmerkt doordat er geen groei meer is. Of als het een onsje meer mag zijn, dat er een negatief groeicijfer opduikt in cijfers van het CBS en Planbureau . Het liefst enkele maanden achter elkaar. Als het nog langer duurt, heet het een depressie. Er zijn net als bij de Meteo allerlei andere indicatoren. Een belangrijke graadmeter is de ontwikkeling van de opdrachten in de bouw. Het Economisch Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB) meldt dat de productie met bijna 20 procent zal afnemen in de komende jaren. Een andere indicator is de Conjunctuurtest Commerciële Dienstverlening van het CBS. Die laat zien dat gerekend vanaf mei 2007 de verwachtingen over het aantal orders, de omzet en het economische klimaat van hoge groeipercentages gestaag dalen met een uitgesproken negatieve groei in oktober 2008. Naar wie moeten we ons wenden voor betrouwbare informatie? Naar de economen? Ondanks dat de economie zich in de vorige eeuw geprofileerd heeft als serieuze wetenschap blijkt het toch zeer moeilijk voor deze jonge wetenschap om objectieve verklaringen te geven van het economisch reilen en zeilen, laat staan het doen van betrouwbare voorspellingen. Helaas stellen economen zich vaak op als betweters, verblind als ze zijn door het pseudo- exacte karakter van hun leerboeken met de vele getallen en formules. Uiteindelijk komen ze vrijwel altijd terecht op het terrein van de psychologie of de sociologie. Bijvoorbeeld met de stelling dat de crisis op de beurzen een vertrouwenscrisis is. Of dat de Amerikanen nu eenmaal onverbeterlijke optimisten zijn. Die geven altijd veel meer uit dan er binnenkomt. En ga zo maar door. Wat moet een ondernemer doen nu zwaar weer zich aftekent? Wat kunt u een ondernemer adviseren? Natuurlijk inschakeling van de Kamer van Koophandel. Deze geeft gedateerd woensdag 5 november 2008 “Tips bij ondernemen in zwaar weer”. Makkelijk op te zoeken in deze tijd, waarin het web de plaats van het gezonde verstand schijnt in genomen te hebben. Bart Verweij, een consultant van ATOS geeft op het SPROUTWEBLOG het volgende antwoord op de vraag of een recessie nut heeft: “Recessie, eindelijk. Ik had er al zo lang op gehoopt. Eindelijk moeten we uit onze luie stoel komen en slimme dingen gaan bedenken. Want het ging walgelijk goed met Nederland. Ik gaf al eens eerder op deze plek aan dat innovatie stopt als het zo goed gaat met de economie. Nu is het afgelopen met meer van hetzelfde voor dezelfde klanten en daar een dikke volgesmeerde boterham mee verdienen. Minder budget plus een kritische klant vraagt om meer lef en meer creativiteit. Recessie is een zegen”. “Slimme business development is wat anders dan wat op dit moment in veel bedrijven plaatsvindt. Wat daar plaatsvindt noem ik de knikkerbaan. Je weet wel, dat ouderwetse stuk speelgoed, waar je een knikker bovenin moet stoppen die vervolgens vanzelf naar beneden rolt.”. Zo zie je maar weer dat Cruijff het nog altijd bij het goede eind heeft: “Ieder nadeel heb zijn voordeel en omgekeerd”. Er zijn mensen, waaronder ondernemers die zeggen dat politici en de media elkaar een recessie aanpraten. Er zijn er die denken dat de toekomstige president van Amerika Obama de Amerikaanse economie snel in het gareel krijgt. Er zijn er…… Het lijkt voor de ondernemer het verstandigst om maar even pas op de plaats te maken en veel aandacht te besteden aan risicomanagement. En aan het mobiliseren van nieuwe creativiteit. | ||
